ادبیات کودک و نوجوان(قسمت اول)

اگر می خواهید اطلاعات مناسبی در ارتباط با ادبیات کودک و نوجوان پیدا کرده و از آن بهره ببرید، از این پس سلسله مباحث "ادبیات کودک و نوجوان" را دنبال نمایید.

یکی از مباحثی که در زمینه ی کودک و نوجوان اهمیت داشته و نویسندگان این نوع ادبیات را برای چه و چگونه نوشتن آثار برای سنین مختلف یاری می کند، دانستن نظریه های گوناگون مطرح شده در مورد کودک و نوجوان است. به همین دلیل لازم است ابتدا با تعدادی از مهم ترین نظریات موجود در این زمینه آشنا شوید.

نظریه هایی در باب مفهوم کودک و کودکی

نظریه های پیش ساختارگرایی:قرن(15 و 16)

بحث کودک در زمان افلاطون(فیلسوف اخلاق گرا) نیز مطرح بوده است. وی عقیده داشت که بهترین روش برای تربیت ذهنی کودک، قصه است. در طی قرن ها مردم به کودک به عنوان یک مخاطب نگاه نمی کردند؛ آنها کودکان را به عنوان بزرگسالان تکامل یافته، اما کوچک می پنداشتند. در قرون وسطی نیز با کودکان مانند بزرگسالان برخورد می کردند. در این دوره عقیده بر این بود که کودک از نظر ذهنی و توان با بزرگسال تفاوتی ندارد و تفاوت آنها فقط در جسم است. بعین در دوران نطفه نیز فرقی با یک فرد بزرگسال ندارد و فقط از لحظا جثه، کوچک تر است. کودک نیز مثل بزرگسال ساخته شده است و فقط کم کم رشد جسی می کند. آنها کودک را اینگونه تعریف می کردند:کودک،بزرگسال کوچک(!)

علت دیدگاه پیش ساختارگرایی از دید اریس، عدم توجه کافی به ویژگی های متمایز کودکان به دلیل مرگ و میر بالا بود. اغلب دانشمندان معتقد بودند هنگام حاملگی، انسانی خرد اما کامل در رحم قرار می گیرد. در نیمه دوم قرن هجدهم، وقتی بررسی های میکروسکوپی نشان داد رویان طی مراحل متعددی رشد می کند، پیش ساختارگرایی عقب نشینی کرد. دو نظریه پرداز دوران پیش ساختارگرایی که با این مبحث موافق نبودند: 1.لاک 2. ژان ژاک روسو

1.محیط گرایی:

لاک بر این اعتقاد است که کودک با بزرگسال از نظر تجربه فرق دارد؛ بر اساس این دیدگاه، کودکان مانند بزرگسالان متولد نمی شوند، بلکه با پرورش و تعلیم و تربیت به بزرگسال تبدیل می شوند. لاک بر این عقیده است که ذهن، مانند کاغذ سفیدی،تهی از تمام ویژگی ها و بدون هیچ گونه تصوری است. آنچه موجب آراستگی ذهن و تکامل عقلی و استدلالی آن می شود و بر رشد ذهنی کودک اثر می گذارد،محیط است، یا همان تجربه ی کسب کردن. افراد خلق و خوهای متفاوتی دارند؛ اما در کل، این محیط است که ذهن را شکل می دهد. این تجربیات فطری نیستند و از چند روش کسب می شوند.

محیط چگونه ذهن کودک را شکل می دهد؟

الف.تداعی

ب.تکرار:فرض کنیم کودک 10 ماهه ای روی تخت خود دراز کشیده و به صورت اتفاقی پای او با عروسکی که در کنار تختش گذاشته شده، برخورد می کند و عروسک شروع به تکان خوردن می کند. کودک این کار را یاد می گیرد و چند بار دیگیر نیز تکرار می کند.

ج.تقلید

د.تشویق و تنبیه

ادامه دارد...

سلسله مباحث "ادبیات کودک و نوجوان"/خلاصه ای از مباحث درسی این شاخه در دوره ی کارشناسی رشته ی زبان و ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی